Wat is het WEF en wat is "The Great Reset"?

De Grote Reset (in het Engels: Great Reset, ook wel de Grote Herstart) is een voorstel van het World Economic Forum (WEF) om na de coronapandemie de wereldeconomie duurzaam opnieuw op te bouwen. Wat zijn de kansen en wat de bedreiginen? Daarop ga ik in op deze pagina.

Wat is het WEF?

Het World Economic Forum is een non-profitorganisatie, opgericht in 1971 en gevestigd in Genève. Naar eigen zeggen brengt het forum de belangrijkste politieke, zakelijke, culturele en andere leiders samen om mondiale, regionale en industriële agenda’s vorm te geven. De organisatie gelooft dat het zo voor positieve verandering kan zorgen. Het WEF wil publiek-private samenwerkingen stimuleren en ondersteunt ook de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Naast de jaarvergadering in het Zwitserse Davos organiseert het forum bijeenkomsten in China en de Verenigde Arabische Emiraten. Op uitnodiging kunnen bedrijven tegen betaling lid worden. In 2019 bedroeg de omzet van het Wef volgens het jaarverslag omgerekend 330 miljoen euro.

Vanwaar die term Great Reset?

In zijn boek zegt Schwab lessen te willen trekken uit eerdere pandemieën. “De geschiedenis heeft geleerd dat een epidemie de grote herstarter (resetter) van de economie en de sociale structuur van een land is. Waarom zou dat anders zijn met Covid-19?”

Het voorstel "The Great Reset" werd gepresenteerd in juni 2020 door prins Charles van Wales en WEF-directeur Klaus Schwab onder de titel "The Great Reset, Transforming Our World and Building Back Better". Op 9 juli 2020 verscheen ook het boek "Covid-19: The Great Reset" van de hand van Schwab en Thierry Malleret. Doel van de plannen is om het kapitalistisch systeem te verbeteren door investeringen te doen die zijn gericht op gedeelde vooruitgang en meer aandacht voor het milieu. De vijf belangrijkste pijlers van het voorstel zijn: economisch, maatschappelijk, geopolitiek, ecologisch en technologisch.

Schwab heeft veel interesse in technologie en het bedrijfsleven en hij verwacht dat bestaande trends op het gebied van digitalisering en automatisering zullen versnellen. Als hij over de technologische ontwikkelingen schrijft, meldt hij in zijn boek ook de kritiek van privacydeskundigen die voor een surveillancemaatschappij vrezen.

Steun van de Nederlandse regering

In december 2021 zei het Nederlandse demissionaire kabinet dat het WEF een platform biedt voor de uitwisseling van ideeën en kennis over actuele onderwerpen. Het programma The Great Reset Initiative van het WEF richt zich op de coronacrisis en de nasleep ervan. Het kabinet zegt deze inzet van het WEF te steunen.

Kritiek

De kritiek is, dat machthebbers of miljardairs de pandemie misbruiken voor eigen gewin, met medewerking van het Wef. Op sociale media wordt Schwab neergezet als een kwade genius.
De pandemie zorgt voor boosheid tegen beleidsmakers en politici, schreef Schwab al in zijn boek Covid-19: The Great Reset. Mensen zullen ontevreden zijn met het beleid van hun overheid. De onzekerheid die de pandemie veroorzaakt, kan tot felle demonstraties leiden, schreef Schwab, en die sociale onrust kan nog jaren duren.
Ook vertelde hij dat mensen tijdens epidemieën in de voorbije eeuwen altijd geruchten en valse informatie hebben verspreid, en op zoek gingen naar een zondebok. Inmiddels is het Wef zelf het mikpunt geworden van complotdenkers.

Sinds vorig jaar heeft de zoekterm 'Klaus Schwab' bij Google Trends een vlucht genomen, vooral in Nederland. In de Tweede Kamer stelt Forum voor Democratie (FvD) vragen over het WEF, omdat daar Nederlandse kabinetsleden te gast zijn geweest. Kamerlid Gideon van Meijeren van FvD zei in de Tweede Kamer dat het World Economic Forum "er openlijk voor pleit om de coronacrisis te misbruiken om een totalitaire controlestaat uit te rollen". En hij zegt dat Schwab er in zijn boek The Great Reset voor pleit om nationale democratieën te vervangen door een globale technocratie.

Maar in het boek van Schwab is dat pleidooi niet terug te vinden. Hij schrijft dat de positie van de overheid wordt versterkt tijdens de pandemie, alleen al door de maatregelen tegen de verspreiding van corona. Verder zegt hij voor internationale samenwerking te zijn als dat helpt om wereldwijde problemen zoals klimaatverandering aan te pakken.

Het doel: duurzaamheid; meer sociale gelijkheid

Innovaties, wetenschap en technologie moeten worden aangepast om duurzame ideeën winstgevend te maken. Men wil mondiaal een nieuwe economische en politieke orde inrichten, om welvaart en inkomen te verdelen wat moet zorgen voor minder sociale ongelijkheid.Volgens het WEF moet er worden geanticipeerd op een Vierde Industriële Revolutie, waarbij er een digitale economie en openbare infrastructuur wordt gestart. Banen in fysieke winkels zullen plaats maken voor die in de digitale economie en monopolies op grote schaal worden aangepakt.

Ook pleit Schwab in The Great Reset nadrukkelijk voor investeringen in een groene, duurzame economie. Net als voor een socialer beleid dat voor minder ongelijkheid moet zorgen. "De ontnuchterende waarheid is dat de helden van de acute Covid-19-crisis, degenen die op eigen risico de zieken verzorgden en de economie lieten draaien, tot de slechtst betaalde professionals horen", schrijft hij. Dat moet veranderen, vindt Schwab, want een verpleegster is waardevoller voor de maatschappij dan een flitshandelaar op de beurs.

Regie

Het betekent een transitie naar een world government waarin nationale staten ondergeschikt zijn en waarin internationale organisaties, ngo's en de VN wereldwijd de publieke regie krijgen. Daarnaast zal in deze transitie stakeholder capitalism belangrijk worden, wat de belangen van een beperkte groep stakeholders zal dienen- een groep die geld en macht inzet om de in gevaar zijnde Planet Earth te verduurzamen.

Hoe kan deze transitie plaatsvinden?

Geen van de sleutelspelers op wereldniveau – corporate-states, ngo's, internationale organisaties en VN - zijn democratieën. Er is op wereldschaal geen democratisch feedbacksysteem om de belangen van burgers te dienen, anders dan indirecte nationale vertegenwoordiging in internationale instituties door niet-gekozen politici. Grote landen – vooral China en de Verenigde Staten – zijn nog machtig genoeg om invloed te hebben op deze maatschappelijke ontwikkeling op wereldschaal, maar andere natiestaten zijn dat niet meer. Europa zou eventueel een rol kunnen spelen, maar kan onvoldoende een vuist maken in het machtsspel op wereldschaal.

Democratisering?

In de huidige transitie naar een nieuwe maatschappij zijn patronen zichtbaar als betogingen en demonstraties van burgers (zoals de ‘gele hesjes’), en met vele nieuwe burgerinitiatieven op diverse maatschappelijke thema’s. In het huidige systeem van partijpolitieke besluitvorming neemt het aantal partijen toe wat leidt tot een verspintering in het parlement – ook wel ‘bubbeldemocratie’ genoemd. Dit bemoeilijkt de politieke democratische besluitvorming op ‘oude’ maar ook ‘nieuwe’ thema’s. Bijvoorbeeld het stikstofprobleem en de reactie van de boeren op de stikstofplannen.

In The Great Reset is geen rol weggelegd voor democratische feedback-mechanismen om de belangen van het overgrote deel van de burgers in de wereld te kunnen dienen. De bedoelingen klinken nobel: “You'll own nothing. And you'll be happy.” Echter hoe ‘Great’ is dan de Great Reset van World Economic Forum eigenlijk voor burgers?

Jaarvergadering 2022 in Davos

Politici kwamen voor de jaarvergadering van 2022 naar Davos, deels omdat er veel invloedrijke mensen naartoe kwamen. De jaarvergadering bood behalve paneldiscussies ook de mogelijkheid tot een-op-eengesprekken. Notulen werden er niet gemaakt, en door de geslotenheid heeft het evenement altijd iets schimmigs gehouden.

De zeventiende editie van het Global Risks Report brengt de spanningen in kaart die voortvloeien uit de coronacrisis, kondigt het Wef aan. Verder gaat het over thema's als de klimaatcrisis, cyberkwetsbaarheden en de concurrentiestrijd in de ruimte. De editie van vorig jaar ging over de toenemende ongelijkheid en het gebrek aan perspectief voor jongeren als gevolg van de coronacrisis.

Ook organisaties zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank organiseren kennissessies voor beleidsmakers en andere geïnteresseerden over actuele thema's. Waarom komen politici dan ook nog naar Davos? Deels omdat er veel invloedrijke mensen komen. De jaarvergadering biedt naast paneldiscussies ook de mogelijkheid tot een-op-eengesprekken. Notulen worden er niet gemaakt en door de geslotenheid heeft het evenement altijd iets schimmigs gehouden.

Lees ook:
De coronapas als teken van de eindtijd. De pandemie wakkert zowel complotdenken als eindtijddenken aan.
In sommige christelijke kringen zorgt de overlap voor polarisatie.