Amor Intellectualis Dei - Intellectuele liefde tot God

Een gebed volgens Spinoza's ideeën

Gebed gericht tot de Ene

(Deus sive Natura)

Eeuwig en oneindig zijnde,
Gij zijt de Ene Substantie,
God ofwel Natuur,
die noodzakelijk bestaat
en oorzaak is van uzelf en van al wat is.

In U is alles begrepen
wat bestaat en gedacht kan worden;
buiten U is niets,
en zonder U kan niets worden verstaan.

Wij zijn eindige wezens
en maken deel uit van Uw oneindige zijn,
bepaald door Uw orde
en uitgedrukt in denken en in uitgebreidheid.

Ons bestaan heeft geen zelfstandige grond,
maar vindt zijn betekenis
in de samenhang waarvan wij deel zijn.

Laat onze geest zich richten
op het begrijpen van deze orde,
opdat ons denken helderder wordt
door de rede
die zelf een uitdrukking is
van Uw noodzakelijkheid.

Dat wij door zelfreflectie leren inzien
wie en wat wij werkelijk zijn:
geen vrij zwevende wil,
geen toeval in een willekeurige wereld,
maar een bepaald bestaan
dat zijn plaats heeft in het geheel
dat U bent.

Wanneer wij onze aandoeningen begrijpen
volgens hun ware oorzaken,
worden zij opgenomen in inzicht
en verliezen zij hun dwingende macht.

Niet doordat zij verdwijnen,
maar doordat zij begrepen worden
zoals zij noodzakelijk voortkomend
uit de orde van de natuur.

Zo moge ons denken zich ordenen
niet door angst of hoop,
niet door schuld of verwachting,
maar door het verstaan
van noodzakelijkheid en samenhang.

Dat de adequate ideeën,
die reeds in de geest besloten liggen
voor zover zij deel heeft aan het oneindige verstand,
zich ontvouwen tot helder begrip,
waardoor wij het leven kennen
zoals het is
en onszelf
zoals wij daarin begrepen zijn.

Dat wij zo leren zien
dat onderscheid en tegenstelling
geen absolute scheiding vormen,
maar voortkomen uit een beperkt perspectief
op één en dezelfde werkelijkheid.

En voor zover wij begrijpen,
dat wij ervaren
niet afgescheiden te zijn,
maar uitdrukkingen van U,
Ene en ondeelbare Substantie,
waarvan de essentie eeuwig is
en zich noodzakelijk voltrekt.

In dit begrijpen
ontstaat rust.
In deze rust
ontstaat vreugde.

Geen vreugde die afhankelijk is van toeval,
maar een vreugde
die voortkomt uit inzicht
en deelheeft
aan de eeuwigheid van Uw zijn.